Madagaskar

We vliegen naar Antananarivo ofwel Tana door de nacht. Altijd fijn om na een lange reis even bij te komen in een rustig hotel. Er is maar een uurtje tijdverschil, dus van een jetlag geen sprake. Of als je energie over hebt en nieuwsgierig bent, lekker de stad in. Er wonen ruim twee miljoen mensen in de hoofdstad van Madagaskar, dus er heerst een heerlijke, hectische Afrikaanse drukte. Even over de markt struinen, zak vers fruit scoren, voor morgen onderweg.

’s Ochtends staan de 4x4’s klaar: altijd een mooi moment. Je neemt de auto in ontvangst waarmee je dagenlang rijplezier gaat beleven. De eerste rit naar het natuurgebied Andasibe verloopt heerlijk chaotisch. De asfaltweg is redelijk, naar Afrikaanse maatstaven, maar hoe verder we afdalen uit het hoogland rond de hoofdstad, hoe hoger de temperatuur en hoe slechter het wegdek. Zwaar vrachtverkeer tussen hoofdstad Antananarivo en havenstad Toamasina veroorzaakt talloze gaten in het asfalt. Vrijwel alle goederen komen hier per schip aan. Aankomen in Andasibe is prachtig: jungle, een rivier met kano’s en een sfeervolle lodge, vanwaar we te voet op zoek gaan naar de beroemde lemuren.

Meteen bij aanvang van de roadtrip van vandaag ontdekken we de staat van de weg; slechter en slechter, precies dat wat we zoeken. Stuk gereden plakken asfalt krijgen hier en daar wat reparatiewerk te verwerken. Maar het is nauwelijks bij te houden door de wegwerkers. Kleurrijke dorpjes vol kraampjes met veel fruit zijn de economie langs de RN2. Even afdingen, hoewel de prijzen sowieso extreem laag zijn. Een zak lychees kost tien cent. Halen dus, net als de prachtige avocado’s en tomaten, die je onderweg op de motorkap, als lunch kunt gebruiken.

Een havenstad heeft altijd van alles te bieden, barretjes, een smoezelige roze buurt, leuke restaurants en een prima hotel. De tweede stad van Madagaskar, Toamasina, houdt op een bijzondere manier het midden tussen klassieke en moderne economie. Op de achtergrond liggen de zeeschepen, op de voorgrond komen ‘s ochtend de vissers met hun houten kano’s het strand op, met verse vis. En toch vertrekken we: de RN5 ligt te wachten. In Toamasina start de roemruchte RN5 richting het noorden. Daar komen we voor, en de wetenschap dat we einde dag in waanzinnig fraaie strandlodge logeren, maakt ons ook enthousiast.

De vijfde etappe verloopt nog redelijk ontspannen; stilte voor de storm, zo blijkt later. Ook in Madagaskar zijn Chinese wegenbouwers volop actief. Over heel Afrika voorzien zij slechte wegen van nieuw asfalt, vaak in ruil voor leningen of grondstoffen. Voor de beruchte RN5 zijn de vooruitzichten daarom weinig hoopgevend. Ooit moet deze route van Toamasina naar Maroantsetra volledig vernieuwd zijn. Gelukkig zorgen tyfoons, bureaucratie en oprukkende jungle nog voor flinke vertraging. Aan het einde van deze rijdag, langs bountystranden waar de Indische Oceaan op beukt, verschijnen bulldozers en zwaar materieel. Het einde van de goede weg is bereikt. Eerst verse vis eten en goed slapen.

Hoe slecht kan een weg zijn? Nou, zo slecht als de RN5. De route overstijgt moeiteloos zijn reputatie. Een gemiddelde van vijf kilometer per uur was voorspeld, maar zelfs dat halen we nauwelijks. Dat komt ook door de gammele pontjes van samengebonden bamboe. Soms ligt het bootje er niet, soms is de ‘kapitein’ verdwenen, soms moet hij eerst van de overkant komen. Altijd is het een avontuur: met de 4x4 door het water, steil de pont op en naar de overkant. Daar wacht opnieuw de RN5, die mens en machine blijft afbeulen. Jeremy Clarkson noemde deze weg ooit: “dit is geen weg, dit is de hel.” En niemand weet zeker of we de finish halen. Bij deze roadtrip kunnen we dat simpelweg niet garanderen.

‍

Over de zevende en laatste etappe van deze expeditie kun je een boek schrijven. Werner Budding noemde de RN5 een ‘autosloperij’ en Martine Heijmen vroeg zich af of iedereen dit niveau van offroad-rijden aankan. Het antwoord is duidelijk: voor deze reis heb je ervaring nodig. Met gelockte differentiëlen kruipen we van rotsblok naar rotsblok. Regelmatig moeten we wachten voor tegenliggers, terwijl het pad nauwelijks breed genoeg is voor één auto. Soms rijden we door sporen van vijf meter diep. De Fransen begonnen in 1896 met de aanleg van deze weg voor transport van lychees en vanille. Sindsdien is er vrijwel niets veranderd. Maar binnenkort verdwijnt de RN5 voorgoed. Durf jij?

Wat een tocht, de laatste dagen zijn we zo stevig door elkaar geschut, dat we blij zijn om even niet een 4x4 te hoeven zitten. Dus kiezen we voor een speedboot, die ons naar het beroemde Masoala National Park brengt. Het schiereiland met een eigen biotoop, waar de lemuren langs je heen schieten. We verblijven er in een fraaie jungle-lodge, even geen keuzen maken waar we de wielen van onze 4x4 moeten plaatsen, diepe blubberpaden of gammele pontjes. Gewoon relaxt, het gekwetter van vogels, de kabbelende Indische Oceaan op het strand voor de deur van de lodge. We verblijven hier 2 nachten als we tenminste volgens planning de eindstreep halen...

Vanochtend maken we een boottocht door de baai van Maroantsetra, waar eeuwen geleden piraten op jacht waren naar volgeladen zeilschepen. Terug in de haven wacht een 4x4 die ons naar het kleine dorpsvliegveld brengt, nog even over de RN5. In theorie hadden we die ook terug kunnen rijden, maar het is goed zo: we hebben een van ’s werelds ruigste wegen bedwongen. Met een propellervliegtuig vliegen we comfortabel terug naar het hoogland en de hoofdstad Antananarivo. Daar dineren we in misschien wel het beste restaurant van het land, een sfeervol rariteitenkabinet vol oude klokken, koloniale curiosa en klassieke auto’s. Wat een afsluiting!

Nog een dagje lekker door het hectische Tana struinen, zoals de hoofdstad liefkozend wordt genoemd. Midden in de stad bruist de markt, altijd een levendig spektakel. Bezoek het station met een kleine collectie klassieke auto’s en wandel naar de heuvel met het paleis voor een prachtig uitzicht over de stad. Voor wie niet wil lopen: overal rijden Renault 4-taxi’s. Antananarivo zit vol klassieke Franse auto’s: van Renault 25’s tot 2CV’s en oude Peugeots. Voor autoliefhebbers is het een snoepwinkel. Tegen de avond gaan we naar de luchthaven voor onze vlucht retour. Wat een trip. Wat een avontuur. Madagaskar: bedankt!

‍

‍

‍